Trong bối cảnh thị trường sữa và sản phẩm dinh dưỡng tại Việt Nam phát triển mạnh cả về quy mô lẫn chủng loại, yêu cầu kiểm soát chất lượng ngày càng trở nên cấp thiết. Từ sữa tươi, sữa bột, thức ăn công thức dành cho trẻ sơ sinh đến các sản phẩm dinh dưỡng chuyên biệt cho người lớn và người cao tuổi, tất cả đều phải đáp ứng những tiêu chí nghiêm ngặt về an toàn và thành phần dinh dưỡng. Trong đó, hàm lượng chloride – một chỉ tiêu hóa học quan trọng – đang được quan tâm nhiều hơn do liên quan trực tiếp đến giá trị dinh dưỡng, độ ổn định sản phẩm và yêu cầu ghi nhãn.
Trên thực tế, chloride (ion Cl⁻) là thành phần tự nhiên có trong sữa và nhiều sản phẩm thực phẩm. Ở mức phù hợp, chloride góp phần duy trì cân bằng điện giải, áp suất thẩm thấu và hỗ trợ hoạt động sinh lý của cơ thể. Tuy nhiên, nếu hàm lượng không được kiểm soát chính xác, đặc biệt trong thức ăn công thức cho trẻ sơ sinh hoặc sản phẩm dinh dưỡng y học, sự sai lệch có thể ảnh hưởng đến cân bằng khoáng chất và chất lượng tổng thể của sản phẩm. Bên cạnh đó, chloride còn là chỉ dấu kỹ thuật phản ánh quá trình chế biến, pha trộn hoặc bổ sung muối khoáng trong công thức.
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, các doanh nghiệp sản xuất sữa và thực phẩm dinh dưỡng của Việt Nam không chỉ phải tuân thủ quy định trong nước mà còn phải đáp ứng yêu cầu khắt khe từ thị trường xuất khẩu. Điều này đòi hỏi phương pháp phân tích phải có độ chính xác cao, độ lặp lại tốt và phù hợp với thông lệ quốc tế. Xuất phát từ yêu cầu đó, Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14432:2025 đã được ban hành, quy định phương pháp xác định chloride trong sữa, sản phẩm sữa, thức ăn công thức dành cho trẻ sơ sinh và sản phẩm dinh dưỡng dành cho người lớn bằng kỹ thuật chuẩn độ điện thế.

Xác định chloride trong sữa và sản phẩm dinh dưỡng, góp phần nâng cao độ chính xác kiểm nghiệm, đảm bảo chất lượng. Ảnh minh họa
Theo nội dung tiêu chuẩn, phương pháp chuẩn độ điện thế được sử dụng để xác định hàm lượng chloride dựa trên phản ứng giữa ion chloride và dung dịch bạc nitrat chuẩn. Điểm kết thúc chuẩn độ được xác định bằng điện cực chọn lọc ion hoặc hệ điện cực bạc, thay vì quan sát màu sắc như phương pháp chuẩn độ chỉ thị truyền thống. Cách tiếp cận này giúp tăng độ chính xác, đặc biệt với những mẫu có màu đục hoặc thành phần phức tạp như sữa bột và thức ăn công thức.
TCVN 14432:2025 quy định rõ phạm vi áp dụng cho nhiều dạng sản phẩm khác nhau, từ sữa lỏng, sữa cô đặc, sữa bột, đến các sản phẩm dinh dưỡng pha sẵn hoặc dạng bột cho người trưởng thành. Tiêu chuẩn hướng dẫn chi tiết quy trình chuẩn bị mẫu, bao gồm cân chính xác khối lượng mẫu, hòa tan hoặc phân tán trong dung môi thích hợp, xử lý để loại bỏ yếu tố gây nhiễu nếu cần. Sau đó, dung dịch mẫu được chuẩn độ bằng dung dịch bạc nitrat có nồng độ xác định, trong khi thiết bị đo điện thế ghi nhận sự thay đổi điện áp để xác định điểm tương đương.
Bên cạnh quy trình kỹ thuật, tiêu chuẩn cũng quy định yêu cầu về thiết bị và hóa chất sử dụng. Dung dịch chuẩn phải được chuẩn hóa trước khi dùng; điện cực phải được hiệu chuẩn và bảo quản đúng quy định để đảm bảo độ tin cậy của phép đo. Ngoài ra, TCVN 14432:2025 còn nêu rõ cách tính toán kết quả dựa trên thể tích dung dịch chuẩn tiêu tốn, nồng độ dung dịch chuẩn và khối lượng mẫu thử, đồng thời yêu cầu báo cáo kết quả theo đơn vị phù hợp (thường là mg/kg hoặc g/kg tùy loại sản phẩm).
Một điểm quan trọng của tiêu chuẩn là các yêu cầu về độ lặp lại và độ tái lập của phương pháp. Việc quy định giới hạn sai số cho phép giữa các phép thử song song giúp phòng thử nghiệm kiểm soát chất lượng nội bộ, đảm bảo kết quả phân tích ổn định và đáng tin cậy. Điều này đặc biệt quan trọng trong hoạt động chứng nhận hợp quy, công bố chất lượng sản phẩm và giải quyết tranh chấp thương mại nếu có.
Việc ban hành TCVN 14432:2025 không chỉ hỗ trợ cơ quan quản lý nhà nước trong công tác thanh tra, kiểm tra mà còn tạo công cụ kỹ thuật chuẩn hóa cho các phòng thử nghiệm và doanh nghiệp sản xuất. Khi áp dụng thống nhất một phương pháp phân tích được chuẩn hóa, kết quả giữa các phòng thử nghiệm khác nhau sẽ có tính so sánh cao hơn, góp phần minh bạch hóa thị trường và nâng cao niềm tin của người tiêu dùng.
Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến thành phần dinh dưỡng và độ an toàn của thực phẩm, việc kiểm soát chính xác các chỉ tiêu hóa học như chloride là một phần không thể thiếu trong hệ thống quản lý chất lượng. TCVN 14432:2025 vì vậy không chỉ là một văn bản kỹ thuật, mà còn là bước tiến quan trọng trong quá trình chuẩn hóa, hiện đại hóa hoạt động kiểm nghiệm sữa và sản phẩm dinh dưỡng tại Việt Nam, hướng tới mục tiêu bảo vệ sức khỏe cộng đồng và nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành thực phẩm trên thị trường quốc tế.
An Dương
Nguồn: Vietq
